Samen kijken
- Lopen de lagen recht, of golven ze als water?
- Welke kleuren zie je: beige, bruin of bijna zwart?
- Zijn de laagjes dun als papier, of dikker?
Stefans stenengids
Stromatoliet: een van de oudste sporen van leven
Stromatoliet is een gelaagde steen die is ontstaan door heel oude bacteriën in ondiep water. Op deze pagina lees je hoe je de golvende lagen herkent, waar stromatoliet vandaan komt en waarom verzamelaars hem bijzonder vinden.
stefanskristallen.nlKleurBeige, bruin, zwart
SoortFossiel
HardheidVaak 4 tot 5 op de schaal van Mohs, harder als er meer kwarts in zit
Voor kinderenMooi om te bekijken. Kleine steentjes niet in de mond stoppen.
Samen ontdekken
Maak er een klein onderzoek van
Pak de steen erbij, draai hem rustig in het licht en praat samen over wat je ziet. Zo wordt deze pagina meer dan lezen alleen.
Voor ouders
Vertel dat stromatoliet een natuurproduct is: kleur, vorm en glans kunnen per steen verschillen. Kijk samen naar wat je echt ziet, en gebruik herkomst zoals Australië als begin van een klein aardrijkskunde- of natuurgesprek.
Veilig & verzorgen
- Mooi om te bekijken. Kleine steentjes niet in de mond stoppen.
- Leg deze steen liever niet lang in felle zon, dan blijft de kleur mooier.
- Maak hem bij twijfel liever droog schoon met een zachte doek.
Vraag verder
Wil je weten waarom deze steen glanst, hoe hij ontstaat of waar je op moet letten?
Vraag StenenmaatjeWat is stromatoliet?
Stromatoliet ontstaat als heel kleine bacteriën, cyanobacteriën, laagjes slijm en zand opbouwen in ondiep water.
Die laagjes worden later steen. Op een doorsnede zie je dan golvende banen, alsof iemand rustige golven in de steen heeft getekend.
Het is geen gewone kristalsteen, maar een fossiel spoor van leven. Sommige stromatolieten horen bij de oudste sporen die we kennen.
Waar komt stromatoliet vandaan?
Bekende stukken komen onder andere uit Australië, Bolivia en de Verenigde Staten.
In Australië groeien op een paar plekken zelfs nog levende stromatolieten in zout water. De stenen in een verzameling zijn meestal oude, versteende lagen.
Omdat het een natuurproduct is, kan het ene stuk meer beige zijn en het andere meer donker gestreept.
Hoe herken je stromatoliet?
Let op fijne, golvende lagen in beige, bruin of bijna zwart. De lijnen lopen vaak naast elkaar, niet als jaarringen vanuit één punt.
Versteend hout heeft ringen van een boom. Stromatoliet heeft meer het ritme van golven of gestapelde dekentjes.
Een gepolijste zijkant laat de lagen het best zien. De onderkant kan ruwer zijn.
Welke betekenis geven mensen eraan?
Stromatoliet wordt vaak geassocieerd met oertijd, geduld en het begin van leven op aarde.
Dat is een symbolische betekenis en geen medische werking. Je mag hem ook gewoon mooi vinden omdat de lagen zo rustig golven.
Waarom Stefan deze steen mooi vindt
Je houdt een stukje heel oude geschiedenis vast. De golven maken dat zichtbaar zonder dat je een museum in hoeft.
Naast versteend hout is het leuk vergelijken: de ene steen was een boom, de andere een tapijt van bacteriën in zee.
Veelgestelde vragen over stromatoliet
Zit er nog leven in stromatoliet?
In een verzamelsteen niet. Je ziet de versteende laagjes van vroeger. Levende stromatolieten groeien nog op een paar plekken in zee, maar die laat je daar.
Is stromatoliet hetzelfde als versteend hout?
Nee. Versteend hout was een boom. Stromatoliet ontstond door laagjes bacteriën en zand in water.
Hoe oud kan stromatoliet zijn?
Sommige lagen horen bij de oudste sporen van leven op aarde, tot wel miljarden jaren. Niet elk stuk in een collectie is even oud. De precieze leeftijd hoort bij de vindplaats.
Verder lezen
Meer over stromatoliet
Lees verder in de blog, ontdek de schatkamer of stel een vraag aan Stenenmaatje.
Verder ontdekken
